Enflasyon Düzeltmesi 2026: VUK Geçici 37 ile Ne Değişti?

Enflasyon düzeltmesi 2026 yılında uygulanacak mı? Hayır. 7571 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Vergi Usul Kanunu'na (VUK) eklenen geçici 37. madde uyarınca, 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri dahil 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, VUK mükerrer 298. maddesindeki şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz. Kanun, 25.12.2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Özel hesap dönemine tabi mükelleflerde ise 2026, 2027 ve 2028 yıllarında sona eren hesap dönemleri kapsama girer.

Bornova ve İzmir'de faaliyet gösteren şirketler için bu düzenleme; 2023 ve 2024 düzeltme farklarının takibi, yeniden değerleme imkânı, kâr dağıtımı kararları ve TMS/TFRS raporlaması ile vergisel bilanço arasındaki fark gibi soruları gündeme getirmektedir. Aşağıda bu konuların yasal çerçevesi ve pratik etkileri ele alınmaktadır.

Enflasyon Düzeltmesinin Yasal Çerçevesi ve 2026 Öncesi Süreç

VUK mükerrer 298. maddesinin (A) fıkrası, enflasyon düzeltmesinin hangi koşullarda zorunlu hale geleceğini belirleyen genel çerçeveyi çizer. Bu hükme göre kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, fiyat endeksindeki (uygulamada Yİ-ÜFE) artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10'dan fazla olması halinde mali tablolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutar. İki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde uygulama sona erer; geçici vergi dönemlerinde ise son 36 ay ve son 12 ay esas alınır.

2023 ve 2024 Dönemlerinde Uygulama

Enflasyon düzeltmesi, VUK geçici 33. madde uyarınca 31.12.2023 tarihli mali tablolarda şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın uygulanmıştır. Bu düzeltmeden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilmiş; bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmamış, geçmiş yıl zararı da zarar olarak kabul edilmemiştir. 2024 hesap döneminde ise mükerrer 298. maddedeki şartlar oluştuğu için düzeltme, geçici vergi dönemleri dahil olmak üzere genel hükümler ve 555 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği çerçevesinde sürdürülmüştür; 7529 sayılı Kanun (30.10.2024 tarihli ve 32707 sayılı Resmî Gazete) da yapılmakta olan yatırımlar ile tasfiye ve iflas halindeki şirketler için özel kurallar getirmiştir. Bu süreçte işletmeler:

Parasal olmayan kıymetlerini düzeltme katsayılarıyla düzeltmiş,
Özkaynak kalemlerine ait enflasyon farklarını ayrı fark hesaplarında izlemeye başlamış,
2024 döneminde düzeltme sonucu oluşan kâr/zarar farkını dönem kazancının tespitinde dikkate almıştır (bankalar, sigorta şirketleri gibi geçici 33. maddenin dördüncü fıkrasında sayılan mükellefler bu farkı kazancın tespitinde dikkate almaz).

Mükerrer 298. maddeye göre düzeltme sonucu bulunan tutarlar, izleyen dönemde düzeltme yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın izleyen dönemin başlangıç değerleri olarak dikkate alınır. Bu nedenle 31.12.2024 tarihli düzeltilmiş bilanço, düzeltme yapılmayan dönemin başlangıç noktasını oluşturur.

7571 Sayılı Kanun ile Gelen Erteleme: Geçici 37. Madde

7571 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle VUK'a eklenen geçici 37. madde, 25.12.2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Düzenleme, mükerrer 298. maddedeki genel şartlar gerçekleşmiş olsa dahi 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri dahil 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağını hükme bağlamaktadır.

2025 yılının geçici vergi dönemleri ise ayrıca düzenlenmişti: 582 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ile ilk üç, 587 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ile de dördüncü geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmaması uygun bulunmuştur. Böylece kapsamdaki mükellefler 2025 yılında ne geçici vergi dönemlerinde ne de yıl sonunda düzeltme yapmıştır.

Kapsam ve Özel Hesap Dönemi Durumu

Düzenlemenin kapsamı şu şekilde özetlenebilir:

Normal hesap dönemine tabi mükelleflerde 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemleri düzeltme dışında kalır; 2026 ve 2027 yıllarında geçici vergi dönemleri de kapsamdadır.
Özel hesap dönemine tabi mükelleflerde kapsam, 2026, 2027 ve 2028 yıllarında sona eren hesap dönemleridir.
Cumhurbaşkanı, bu dönemleri geçici vergi dönemleri dahil üç hesap dönemine kadar uzatmaya yetkilidir.
Hüküm, geçici 33. maddenin dördüncü fıkrasında sayılan bankalar, sigorta şirketleri ve benzeri mükellefler hakkında da uygulanır.
Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın ve gümüş alım-satımı ve imali ile uğraşan mükellefler (mükerrer 298/A-9) bu düzenlemenin dışındadır; bu mükellefler şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapmaya devam eder.

Düzeltme Yapılmayan Dönemlerde Yeniden Değerleme

Geçici 37. madde, düzeltme yapılmayacak dönemleri mükerrer 298. maddenin (Ç) fıkrası bakımından "enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem" sayar. Bu nedenle bilanço esasına göre defter tutan tam mükellefler, amortismana tabi iktisadi kıymetlerini ve amortismanlarını (Ç) fıkrasındaki şartlarla ihtiyari olarak yeniden değerleyebilir; değer artışı pasifte özel bir fon hesabında izlenir. 2025 yılı için oran 585 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ile %25,49 olarak ilan edilmiştir; 2026 yılı ve geçici vergi dönemleri için oranlar ayrıca ilan edilir.

İzmir'de faaliyet gösteren şirketlerin bu hükümlerin kendi hesap dönemi yapılarına nasıl uygulanacağını netleştirmesi, hem geçici vergi beyannameleri hem de yıl sonu kurumlar vergisi beyannamesi hazırlığı açısından önem taşımaktadır. Bu değerlendirmenin şirketin özel koşullarına göre yapılması gerektiğinden, konunun stratejik vergi danışmanlığı kapsamında ele alınması önerilmektedir.

Vergisel Bilanço ile TMS/TFRS Raporlama Arasındaki Fark

VUK geçici 37. madde ile getirilen düzenleme yalnızca vergi mevzuatına göre düzenlenen mali tabloları ilgilendirir. Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) veya Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) uygulamak zorunda olan işletmeler açısından enflasyona göre düzeltme yükümlülüğü, TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama standardının öngördüğü koşullar ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) düzenlemeleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir ve vergisel düzenlemeden bağımsız olarak devam edebilir.

İki Ayrı Bilanço Seti

Bu durum, özellikle Bornova ve İzmir'de faaliyet gösteren, bağımsız denetime tabi veya uluslararası ortaklık ilişkisi bulunan işletmelerde iki farklı bilanço setinin bir arada yönetilmesini gerektirebilir:

Vergi dairesine sunulan, geçici 37 kapsamında enflasyon düzeltmesine tabi tutulmamış vergisel bilanço,
Finansal raporlama standartlarına göre hazırlanan, gerekiyorsa enflasyon etkisini yansıtan bilanço.

Denetime Tabi İşletmelerde Ek Yük

Bağımsız denetime tabi şirketlerde bu ayrım, raporlama sürecinde ek mutabakat ve açıklama notu ihtiyacı doğurabilir. Finansal tablolardaki değerler ile vergi matrahına esas değerler arasındaki farklar, ertelenmiş vergi hesaplamalarını da etkileyebilir. Vergisel ve finansal sonuçlar arasındaki farkların doğru şekilde izlenmesi için finansal raporlama ve iç kontrol süreçlerinin bu iki çerçeveyi ayrı ayrı ele alacak şekilde planlanması önem taşır.

Geçmiş Düzeltme Farklarının Takibi ve Muhasebe Kayıtları

31.12.2023 tarihli bilançoda ve 2024 hesap döneminde uygulanan enflasyon düzeltmesi sonucunda oluşan özkaynak düzeltme farkları ilgili fark hesaplarında, 2023 yıl sonu düzeltmesinden doğan geçmiş yıl kâr/zararı ise 555 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği uyarınca Geçmiş Yıllar Kârları/Zararları hesabının alt hesabında izlenmeye devam eder. Geçici 37. madde ile 2025-2027 dönemlerinde yeni bir düzeltme yapılmaması, bu geçmiş dönem farklarının bilançodan silinmesi anlamına gelmez; söz konusu tutarlar ilgili hesaplarda varlığını sürdürür.

Ertelenen Dönemde Dikkat Edilecekler

Özkaynak düzeltme farkı hesaplarının ve 2023 düzeltmesinden doğan geçmiş yıl kâr/zararının bakiyelerinin ayrı alt hesaplarda izlenmesi,
31.12.2024 itibarıyla düzeltilmiş değerlerin başlangıç değeri kabul edilmesi ve mevcut kıymetlerin amortismanlarının bu değerler üzerinden ayrılmaya devam etmesi; düzeltme yapılmayan dönemde edinilen kıymet ve stokların ise düzeltilmemiş (nominal) değerleriyle kayda alınması,
Enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş kıymetlerin elden çıkarılması halinde, bunlara ait düzeltme farklarının maliyet olarak dikkate alınması,
Düzeltme şartlarının ileride yeniden oluşması halinde, mükerrer 298/A-7 uyarınca düzeltmenin en son düzeltme yapılan dönemden başlanarak yapılacağının ve bu arada yeniden değerleme yapılmışsa değer artış fonunun özsermayeden düşüleceğinin göz önünde bulundurulması.

Bu teknik takip, özellikle çok kalemli sabit kıymet ve stok yapısına sahip Bornova bölgesi işletmelerinde hata riskini azaltır. Süreç boyunca yasal defterlerin ve mali tabloların doğru yönetilmesi için genel muhasebe ve defter tutma hizmetlerinden destek alınması önerilir.

Kâr Dağıtımı Kararlarında Dikkat Edilecek Noktalar

Enflasyon düzeltmesinin 2025-2027 dönemi için uygulanmaması, kâr dağıtımı kararlarında ihtiyatlı bir yaklaşım gerektirir. Düzeltilmemiş bilanço üzerinden hesaplanan kâr, enflasyonun parasal kalemler ve özkaynak üzerindeki gerçek etkisini tam olarak yansıtmayabilir; nominal kârın bir bölümü fiyat artışlarından kaynaklanıyor olabilir.

Kâr Dağıtım Önerisi Öncesinde Mali Müşavir Görüşü

Bornova ve İzmir'deki şirketlerin genel kurula sunulacak kâr dağıtım önerisini hazırlayan yönetim organları, geçmiş dönem düzeltme farklarının özkaynak içindeki durumunu ve düzeltme yapılmamasının bilanço üzerindeki yansımasını değerlendirmelidir. Bu noktada mali müşavir görüşü almak, hem ticari hem vergisel riskleri azaltır.

Özkaynak kalemlerine ait enflasyon farkları, düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz. Başka bir hesaba nakil veya işletmeden çekiş ise vergilendirme sonucu doğurur.
2023 yıl sonu düzeltmesinden doğan geçmiş yıl kârı sermayeye ilave edilebilir; başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen tutar gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur, çekilen tutar ayrıca kâr payı stopajı kapsamında değerlendirilir.
Yeniden değerleme yapılmışsa, özel fon hesabındaki değer artışı için de sermayeye ilave dışındaki kullanımlar vergilendirme sonucu doğurur.
Ortaklara yapılacak açıklamalarda, 2025-2027 dönemine ait vergisel bilançoların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmadığı belirtilmelidir.

Güncel oran, had ve uygulama detayları için Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularının düzenli takip edilmesi ve kâr dağıtımı öncesinde stratejik vergi danışmanlığı desteği alınması önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Enflasyon düzeltmesi 2026 yılında uygulanacak mı?

Hayır. 7571 sayılı Kanun'la VUK'a eklenen geçici 37. madde uyarınca 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, geçici vergi dönemleri dahil, enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır. 2025 hesap dönemi de kapsamdadır. Münhasıran işlenmiş altın ve gümüş alım-satımı ve imali ile uğraşan mükellefler bu kuralın dışındadır.

VUK geçici 37. madde hangi hesap dönemlerini kapsıyor?

Madde, normal hesap dönemine tabi mükellefler için 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri dahil 2026 ve 2027 hesap dönemlerini kapsar. Özel hesap dönemine tabi mükelleflerde ise 2026, 2027 ve 2028 yıllarında biten hesap dönemleri kapsama girer. Cumhurbaşkanı bu dönemleri üç hesap dönemine kadar uzatmaya yetkilidir.

Enflasyon düzeltmesi ertelenirken TFRS raporlaması nasıl etkileniyor?

Geçici 37. madde vergi mevzuatına göre düzenlenen mali tabloları ilgilendirir. TMS/TFRS'ye göre finansal raporlama yapan işletmelerde enflasyon muhasebesi TMS 29 ve KGK düzenlemeleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle bu işletmeler vergisel bilanço ile finansal raporlama bilançosunu ayrı ayrı takip etmek zorunda kalabilir.

Geçmiş yıllara ait enflasyon düzeltme farkları ne olacak?

2023 yıl sonu bilançosu ve 2024 hesap dönemine ilişkin düzeltme farkları, oluştukları hesaplarda izlenmeye devam eder; 31.12.2024 tarihli düzeltilmiş değerler sonraki dönemlerin başlangıç değerleridir. Özkaynak farklarının kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilavesi mümkündür, başka bir hesaba nakli veya işletmeden çekilmesi ise vergilendirme sonucu doğurur.

Özel hesap dönemine tabi şirketler erteleme kapsamına giriyor mu?

Evet, özel hesap dönemine tabi mükellefler de kapsamdadır; ancak onlar için kapsam 2026, 2027 ve 2028 yıllarında biten hesap dönemleri olarak belirlenmiştir. Dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin doğru tespiti bu nedenle önemlidir.

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenize özel durumlar için iletişim sayfamızdan mali müşavire danışmanız önerilir.