E-Ticaret Muhasebesi 2026: Pazaryeri Satıcıları İçin %1 Stopaj

1 Ocak 2025'ten bu yana pazaryeri üzerinden satış yapan e-ticaret satıcılarını en çok etkileyen düzenleme, pazaryerlerinin (aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları) satıcılara yaptığı ödemelerden %1 oranında gelir veya kurumlar vergisi kesintisi yapmasıdır. Bu kesinti nihai bir vergi değildir; şahıs işletmelerinde geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannameleri, şirketlerde ise geçici vergi ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir. Dolayısıyla e-ticaret muhasebesi açısından önemli olan, bu kesintinin doğru takip edilip ilgili beyanname dönemlerinde eksiksiz mahsuba konu edilmesidir.

Pazaryerinde satış yapan bir Bornova esnafı için bankaya geçen net tutar tek başına bir gösterge değildir; satış faturası, komisyon faturası, kargo ve iade kalemleri ile stopaj tutarının birlikte mutabakata alınması gerekir. Bu yazıda önce stopajın hukuki dayanağı, kapsamı ve hesaplanması, ardından mahsup süreci, muhasebe kaydı, e-belge, KDV ve ETBİS yükümlülükleri ele alınmaktadır.

%1 Stopaj Uygulaması Nedir, Kimleri Kapsar?

7524 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 15. ve 30. maddelerine eklenen hükümlerle, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları (pazaryeri platformları), hizmet sağlayıcılara ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemelerden vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulmuştur. Kesinti oranı, 21.12.2024 tarihli ve 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1.1.2025'ten geçerli olmak üzere %1 olarak belirlenmiş; uygulamanın usul ve esasları 330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

Kapsama Kimler Girer?

Pazaryeri platformları üzerinden satış yapan ve kazancı gerçek usulde (işletme veya bilanço esasına göre) tespit edilen şahıs işletmeleri
Pazaryeri platformları üzerinden satış yapan limited, anonim gibi şirketler (kurumlar vergisi mükellefleri)
Türkiye'deki iş yeri veya daimi temsilcisi aracılığıyla faaliyet gösteren dar mükellef kurumlar

Kesinti Yapılmayan Durumlar

Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle vergi mükellefiyeti bulunmayanlar (örneğin evindeki eşyayı ikinci el olarak satan kişiler)
Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi kapsamında vergiden muaf esnaf (Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi sahipleri)
Kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler
GVK mükerrer 20/B maddesindeki istisnadan yararlananlar (istisna kapsamındaki faaliyetleri için)
Mükellefiyeti olsa dahi ticari faaliyetle ilgisi olmayan zati giyim ve ev eşyası satışları
Siparişin pazaryeri üzerinden verildiği ancak ödemenin satıcının kendi EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici cihazıyla veya kapıda nakit olarak tahsil edildiği satışlar

İstisna kapsamındaki satıcılar, durumlarını gösteren belgeyi (mükellefiyet durumunu gösteren belge, Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi veya 20/B istisna belgesi) pazaryerine sunar; durum GİB sistemlerinden sorgulanabiliyorsa ayrıca belge istenmez. Mükellefiyet durumu kesin olarak tespit edilemezse pazaryeri kesinti yapar; bu durumda satıcı, yersiz kesildiğini düşündüğü vergi için dilekçeyle vergi dairesine başvurarak iade talep edebilir.

Kesinti Nasıl Hesaplanır?

Kesinti matrahı, satıcının mal ve hizmet satışlarının katma değer vergisi (ve varsa konaklama vergisi) hariç bedelidir; pazaryerinin ödül veya prim gibi adlarla satıcıya sağladığı menfaatler de matraha dahildir. Komisyon, kargo, hizmet bedeli veya banka komisyonu gibi kalemlerin pazaryerince ödemeden düşülmesi matrahı azaltmaz. Tebliğdeki örneğe göre KDV dahil 440.000 TL (KDV hariç 400.000 TL) tutarındaki giyim satışında kesinti 4.000 TL'dir. Pazaryeri, kestiği vergiyi ilgili aya ait muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edip öder ve satıcı bazındaki bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığına (GİB) bildirir.

Kesinti, satıcının eline geçen tutardan otomatik olarak düşülür. Ancak nihai vergi niteliğinde olmadığından geçici vergi ve yıllık beyannamelerde mahsup hakkı doğurur. Bu nedenle kesinti tutarlarının aylık bazda takip edilmesi, beyanname hazırlığında büyük önem taşır. Vergi mevzuatındaki bu tür düzenlemelerin işletmenize nasıl uygulanacağını vergi danışmanlığı kapsamında değerlendirmek, hem kesinti takibinde hem de beyan sürecinde hata riskini azaltır.

Şahıs İşletmesi ve Şirketlerde Mahsup Süreci

Stopaj kesintisinin mahsubu, işletmenin hukuki yapısı ne olursa olsun iki aşamada yapılır: önce dönem içinde verilen geçici vergi beyannamelerinde, ardından yıllık beyannamede. Şahıs işletmelerinde kesinti, geçici vergi beyannameleri ile yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan vergiden indirilir. Örneğin yıl boyunca pazaryeri tarafından kesilen stopaj tutarları, beyan edilen ticari kazanç üzerinden hesaplanan gelir vergisinden düşülür.

Şirketlerde Mahsup Mantığı

Limited veya anonim şirket statüsünde satış yapan işletmelerde kesinti, geçici vergi ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir. Burada dönemsellik önemlidir: mahsup, ilgili hasılatın kazanca dahil edildiği döneme göre yapılır. Örneğin Aralık ayı satışlarına ait ödeme ve kesinti Ocak ayında gerçekleşse bile, hasılat önceki yılın kazancına dahil olduğundan kesinti o yılın yıllık beyannamesinde mahsup edilir. Bir geçici vergi döneminde mahsup edilemeyen tutar, aynı yıl içindeki izleyen geçici vergi dönemlerinde mahsup edilebilir. Bu dönemsellik kuralı şahıs işletmeleri için de geçerlidir.

Yıllık beyannamede mahsup edilemeyen tutar, 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki düzenlemeler kapsamında iadeye konu edilebilir
Ürün iade edildiğinde: kesilen vergi pazaryerince beyan edilmeden önce ve aynı dönemde iade gerçekleşirse düzeltme pazaryerinin kayıtlarında yapılabilir; beyandan sonra iade edilirse pazaryeri düzeltme yapmaz ve kesilen vergi satıcının geçici vergi veya yıllık beyannamesinde mahsup edilir
Pazaryerinin hakediş ve kesinti raporları ile faturalar, mahsup edilen tutarın dayanağı olduğundan düzenli arşivlenmelidir; Vergi Usul Kanunu uyarınca defter ve belgeler, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklanır

İşletme Türü	Mahsup Edilen Vergi	Beyan Dönemi
Şahıs İşletmesi (gerçek usul)	Gelir Vergisi / Geçici Vergi	Geçici Vergi ve Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi
Şirket	Kurumlar Vergisi / Geçici Vergi	Geçici Vergi ve Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi

Mahsup edilemeyen kesintinin iadesi için gerekli belgelerin ve hesaplamaların doğru hazırlanması, zaman kaybının ve hatalı iade taleplerinin önüne geçmek açısından önem taşır. Bu noktada kesinti ve mahsup takibini vergi danışmanlığı kapsamında bir mali müşavirle birlikte yürütmek faydalı olur.

Muhasebe Kaydında Mutabakat Mantığı

E-ticaret muhasebesinde en sık karşılaşılan hata, pazaryerinden bankaya geçen net tutarın doğrudan satış hasılatı olarak kabul edilmesidir. Oysa bu tutar; satış bedeli, komisyon, kargo, iade ve %1 stopaj kesintisinin netleşmiş sonucudur. Doğru kayıt için her unsurun ayrı ayrı belgelendirilmesi gerekir.

Eşleştirilmesi Gereken Belgeler

Müşteriye kesilen satış faturası (e-Arşiv/e-Fatura)
Pazaryerinin kestiği komisyon ve hizmet faturaları
Kargo firması faturaları ve iade belgeleri
Pazaryerinin hakediş/ödeme ve stopaj kesinti raporları

Bornova ve İzmir'deki e-ticaret satıcılarının önemli bir kısmı birden fazla pazaryerinde satış yaptığından, her platformun hakediş raporu ayrı ayrı incelenmeli; iade edilen ürünlerin satış ve KDV kayıtlarından düşülüp düşülmediği kontrol edilmelidir. Aksi halde hem hasılat hem KDV matrahı hatalı hesaplanabilir.

Kayıt Sırası

Satış faturası brüt satış bedeli üzerinden kayda alınır.
Komisyon faturası gider olarak, üzerindeki KDV ise indirilecek KDV olarak işlenir.
%1 stopaj, satıştan düşülen bir gider olarak değil, ileride vergiden mahsup edilecek peşin ödenmiş vergi olarak ayrıca izlenir (tekdüzen hesap planında genellikle 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabında).
Hakediş raporu ile defter kaydı ay sonunda karşılaştırılır; iade ve kargo farkları belgesine göre düzeltilir.

Bu düzenli mutabakat, hem genel muhasebe ve defter tutma süreçlerinin sağlıklı işlemesine hem de beyanname döneminde beklenmedik farklarla karşılaşılmamasına yardımcı olur.

E-Fatura ve E-Arşiv Geçiş Yükümlülükleri

E-ticaret hacmi büyüyen işletmeler için e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına geçiş, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile düzenlenmiştir. Tebliğ, belirli brüt satış hasılatı hadlerini aşan veya bazı sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler için elektronik belge düzenlerine geçişi zorunlu kılmaktadır. GİB duyurularına göre, kendilerine veya aracı hizmet sağlayıcılarına ait internet siteleri ya da diğer elektronik ortamlar üzerinden mal veya hizmet satan mükellefler için genel hadden daha düşük, ayrı bir brüt satış hasılatı haddi uygulanmakta; bu haddi aşan satıcıların hem e-Fatura hem e-Arşiv Fatura uygulamasına geçmesi gerekmektedir.

Güncel Haddi Nereden Kontrol Etmeli?

Geçiş hadleri ve e-Arşiv düzenleme zorunluluğuna ilişkin tutar sınırları zaman içinde değiştirilebildiğinden, kesin tutarı burada belirtmek yerine güncel rakamların GİB'in e-Belge portalındaki (ebelge.gib.gov.tr) duyurulardan ve ilgili tebliğ metninden teyit edilmesi önerilir. İzmir'de faaliyet gösteren bir e-ticaret satıcısının hasılatı yıl içinde hızla artabildiğinden, bu takip tek seferlik değil süreklilik gerektiren bir kontrol olmalıdır.

Neden Önemli?

Elektronik olarak düzenlenmesi gereken bir faturanın kağıt olarak düzenlenmesi, Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesi kapsamında özel usulsüzlük cezasına yol açabilir.
İnternet satışlarına ilişkin e-Arşiv faturalarda satışın yapıldığı web adresi, ödeme şekli ve tarihi, taşıyıcı bilgisi, gönderim tarihi ve "Bu satış internet üzerinden yapılmıştır." ifadesi yer almalıdır.
Pazaryeri entegrasyonlarının e-Fatura/e-Arşiv altyapısıyla uyumlu çalışması gerekir.
Hadlerin doğru takip edilebilmesi için önceki dönem brüt satış hasılatının doğru hesaplanması şarttır.

Bornova'daki bir online mağazanın büyüme hızını doğru öngörebilmesi ve geçiş sürecini zamanında planlayabilmesi için, muhasebe danışmanlığı desteğiyle hasılat takibinin düzenli yapılması, geçiş yükümlülüğünün gözden kaçmasını önlemeye yardımcı olur.

KDV, ETBİS Kaydı ve Diğer Yükümlülükler

E-ticaret muhasebesi yalnızca %1 stopajla sınırlı değildir; KDV hesaplaması ve ETBİS kaydı da düzenli takip gerektiren başlıklardır. Pazaryeri üzerinden yapılan satışlarda KDV, satış faturası üzerinden genel esaslara göre hesaplanır ve beyan edilir; hakediş tutarı net değil, brüt satış bedeli üzerinden değerlendirilmelidir.

Komisyon Faturalarında KDV İndirimi

Pazaryerinin kestiği komisyon faturasında yer alan KDV, KDV Kanunu'ndaki indirim şartları sağlandığı ölçüde işletme tarafından indirim konusu yapılabilir. Bu nedenle komisyon faturalarının aylık olarak eksiksiz temin edilip kayıtlara doğru şekilde işlenmesi, hem KDV beyannamesinin hem de gelir/kurumlar vergisi matrahının sağlıklı oluşması için önemlidir.

ETBİS Kaydı

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS), 6563 sayılı Kanun ve Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ kapsamında Ticaret Bakanlığınca işletilir ve kayıt e-Devlet üzerinden, faaliyete başlamadan önce yapılır. Bakanlığın açıklamasına göre kayıt ve bildirim yükümlülüğü; kendine ait internet sitesi, mobil site veya mobil uygulama üzerinden satış yapan elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar, pazaryerlerini işleten elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ve yurt dışında yerleşik bir pazaryeri üzerinden satış yapan yurt içi yerleşik satıcılar için öngörülmektedir. Yalnızca yurt içindeki pazaryerlerinde satış yapan bir işletme için kayıt yükümlülüğü, kendi sitesini veya uygulamasını açtığında ya da yurt dışı bir pazaryerinde satışa başladığında gündeme gelir; bu nedenle faaliyet yapısı değiştikçe ETBİS durumu yeniden değerlendirilmelidir.

Genç Girişimci Kazanç İstisnası

Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20. maddesine göre, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adına ilk kez gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilen ve mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları yıldan itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri kazancın gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Bu tutar 2026 yılı için 400.000 TL'dir. İşe başlamanın kanuni süresinde bildirilmesi, işin bizzat yürütülmesi, işletmenin eşten veya üçüncü dereceye kadar kan ya da kayın hısımlarından devralınmamış olması ve mevcut bir işletmeye sonradan ortak olunmaması gibi şartlar aranır. İstisna, 94. madde kapsamındaki tevkifatı kapsamadığından pazaryerinin %1 kesintisi genç girişimcilere yapılan ödemelerde de uygulanır; bu kesintilerin mahsup ve iade durumu beyanname döneminde ayrıca değerlendirilmelidir. Şartların işletmeniz özelinde sağlanıp sağlanmadığını vergi danışmanlığı kapsamında değerlendirmeniz önerilir.

İzmir ve Bornova'daki E-Ticaret Satıcıları İçin Aylık Kontrol Listesi

İzmir ve Bornova'da faaliyet gösteren pazaryeri satıcılarının, aylık dönemler itibarıyla belirli kontrolleri düzenli olarak yapması, hem stopaj mahsubunun hem de KDV beyanının doğru yürütülmesine yardımcı olur.

Aylık Rutin Kontroller

Pazaryerinden alınan hakediş raporundaki %1 stopaj tutarının, KDV hariç satış bedeli üzerinden yeniden hesaplanarak karşılaştırılması
Kargo ve iade tutarlarının satış faturalarıyla mutabakatının yapılması
Komisyon faturalarının eksiksiz temin edilip KDV indirimine konu edilmesi
Banka hesabına geçen net tutarın, brüt satış-komisyon-kargo-stopaj kırılımıyla doğrulanması
KDV beyannamesi öncesinde tüm belgelerin defter kayıtlarıyla eşleştirilmesi

Dönemsel Takip

Geçici vergi ve yıllık beyanname dönemlerinde, hasılatın ait olduğu döneme göre mahsup edilecek stopaj tutarının hesaplanması
GİB e-Belge duyurularının e-Fatura/e-Arşiv hadleri açısından takip edilmesi
Kendi internet sitesi veya uygulaması açıldığında ya da yurt dışı pazaryerinde satışa başlandığında ETBİS kayıt yükümlülüğünün kontrol edilmesi

Bu kontrollerin sistematik biçimde uygulanması, özellikle işlem hacmi artan Bornova merkezli e-ticaret işletmelerinde hata ve gecikme riskini azaltır. Süreçle ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Profesyonel Destek Neden Önemli?

E-ticaret muhasebesi, klasik ticari faaliyetlere göre daha fazla belge türünün eş zamanlı takip edilmesini gerektirir. Pazaryeri hakediş raporu, komisyon faturası, kargo bedeli, iade kaydı ve %1 stopaj tutarının birlikte değerlendirilmesi gerekir; bu kalemlerden biri gözden kaçtığında hem KDV hem de gelir/kurumlar vergisi matrahında hata oluşabilir.

Mutabakat ve Mahsup Süreçlerinde Risk Azaltma

Stopaj kesintisinin doğru dönemde ve doğru belgelerle mahsup edilmemesi, fazladan vergi ödenmesine veya iade süreçlerinin uzamasına yol açabilir. Mahsup edilemeyen tutarların iadesi için gerekli belgelerin zamanında hazırlanması da ayrıca dikkat gerektirir.

Büyüme Sürecinde Bütünsel Yaklaşım

İzmir ve Bornova'da faaliyet gösteren e-ticaret satıcıları için şirketleşme, bordrolama ve teşvik başvuruları da muhasebe süreciyle iç içe geçer. Bu nedenle vergi danışmanlığı desteği, mevcut yükümlülüklerin doğru yönetilmesine ve büyüme aşamalarında öngörülebilir bir mali yapı kurulmasına yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

%1 stopaj kesintisi tüm pazaryeri satıcılarını mı kapsar?

Hayır. Kesinti, 6563 sayılı Kanun kapsamındaki aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının satıcılara yaptığı ödemelere 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda uygulanır. Ancak vergiden muaf esnaf, basit usul mükellefleri, GVK mükerrer 20/B istisnasından yararlananlar, vergi mükellefiyeti bulunmayanlar ve ticari faaliyetle ilgisi olmayan zati eşya satışları için kesinti yapılmaz. Siparişin pazaryerinden alınıp ödemenin satıcının kendi EFT-POS cihazıyla veya kapıda nakit tahsil edildiği satışlarda da kesinti yükümlülüğü yoktur.

Stopaj kesintisi nihai vergi midir, iadesi mümkün mü?

Kesinti nihai vergi değildir; hem şahıs işletmelerinde hem şirketlerde geçici vergi ve yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir. Yıllık beyannamede mahsup edilemeyen kısım, 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında iade talebine konu edilebilir.

E-fatura geçiş haddini nereden öğrenebilirim?

E-Fatura ve e-Arşiv geçiş yükümlülükleri 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile düzenlenmiştir ve internet üzerinden satış yapanlar için genel hadden daha düşük ayrı bir had öngörülmüştür. Hadler zaman zaman değiştiğinden, kesin tutarı GİB'in e-Belge portalındaki resmi duyurulardan teyit etmek gerekir.

Pazaryerinden gelen net ödeme doğrudan muhasebe kaydına esas alınabilir mi?

Hayır, bankaya geçen net tutar tek başına matrah olarak kabul edilmemelidir. Satış faturası, komisyon faturası, kargo ve iade tutarları ile stopaj kesintisi birlikte mutabakatla kayıt altına alınmalıdır. Stopaj matrahı da net ödeme değil, KDV hariç satış bedelidir.

ETBİS kaydı olmayan e-ticaret satıcıları ne gibi risklerle karşılaşır?

ETBİS kayıt yükümlülüğü her satıcı için aynı değildir; kendi internet sitesi veya uygulaması üzerinden satış yapanlar ile yurt dışındaki bir pazaryerinde satış yapan yurt içi yerleşik satıcılar kayıt ve bildirimle yükümlüdür. Yükümlülük bulunduğu halde kayıt yapılmaması, 6563 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası gibi yaptırımlara yol açabilir. Faaliyet yapınız değiştiğinde kayıt durumunuzu yeniden kontrol etmeniz önerilir.

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuat değişikliklerine göre farklılık gösterebilir. İşletmenize özel durumların değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan bir mali müşavire danışmanız önerilir.