Şahıs Şirketi mi Limited Şirket mi? 2026 Vergi Karşılaştırması
Şahıs şirketi mi limited şirket mi sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur; seçim, işletmenin vergi yükü, sorumluluk kapsamı, sermaye yapısı ve defter tutma esaslarına göre değişir. Şahıs işletmesi artan oranlı gelir vergisine, limited şirket ise kurumlar vergisine ve kâr dağıtımında ayrıca kâr payı stopajına tabidir. Doğru kararı verebilmek için işletmenin beklenen kâr düzeyi, risk profili ve büyüme hedefleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bornova ve çevresinde faaliyet göstermeyi planlayan girişimciler için bu tercih, kuruluş aşamasında verilecek önemli kararlardan biridir. Aşağıdaki bölümlerde her iki yapının temel özellikleri, 2026 yılında uygulanan vergi tarifesi ve oranlar ile sorumluluk farkları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
Şahıs Şirketi ve Limited Şirket Kavramları
Günlük dilde “şahıs şirketi” olarak anılan yapı, hukuken gerçek kişinin kendi adına işlettiği ticari işletmedir (şahıs işletmesi). Türk Ticaret Kanunu’nda ise “şahıs şirketi” terimi kollektif ve komandit şirketleri ifade eder; bu yazıda karşılaştırılan yapı tek kişilik şahıs işletmesidir.
Şahıs işletmesinde ayrı bir tüzel kişilik bulunmaz; işletme sahibi ile işletme hukuken aynı kişidir. Limited şirket ise Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurulan, tüzel kişiliğe sahip bir sermaye şirketidir; ortaklardan bağımsız bir hukuki kişiliği vardır. Bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir ve ortak sayısı elliyi aşamaz.
Temel Farklar
- Şahıs işletmesinde işletme ile sahibi arasında hukuki ayrım yoktur.
- Limited şirkette şirket, ortaklardan bağımsız olarak hak ve borç sahibi olabilir.
- Şahıs işletmesi genellikle küçük ölçekli ve tek kişilik girişimler için tercih edilir.
- Limited şirket, büyüme, ortaklık yapısı ve kurumsal görünürlük gerektiren işletmeler için daha uygun bir çerçeve sunabilir.
Her iki yapı da ticari faaliyet yürütmek için kullanılabilir; ancak seçim, işletmenin ölçeği, ortak sayısı, yatırım planları ve mali risk toleransına göre değişir. Bornova'da yeni bir ticari faaliyete başlayacak bir girişimcinin, kuruluş öncesinde bu iki yapının vergisel ve hukuki sonuçlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmesi önerilir. Kuruluş süreci hakkında bilgi için şirket kuruluş ve yapılanma hizmetimiz sayfasına göz atabilirsiniz.
2026 Vergi Tarifesi Karşılaştırması
Şahıs işletmesi sahipleri, elde ettikleri ticari kazanç üzerinden gelir vergisine tabidir ve bu vergi artan oranlı bir tarifeye göre hesaplanır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesi ve Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332) uyarınca 2026 yılında ücret dışı gelirler için uygulanan tarife şu şekildedir:
| Gelir Dilimi (TL) | Vergi Oranı |
|---|---|
| 0 – 190.000 | %15 |
| 190.000 – 400.000 | %20 |
| 400.000 – 1.000.000 | %27 |
| 1.000.000 – 5.300.000 | %35 |
| 5.300.000 üzeri | %40 |
Bu tarifede her gelir dilimi kendi oranıyla vergilendirilir; kazanç arttıkça yalnızca üst dilime giren kısım daha yüksek oranla hesaplanır. Örneğin 2026 yılında 1.000.000 TL vergiye tabi gelir için hesaplanan gelir vergisi 232.500 TL’dir. Limited şirkette ise şirket kazancı, kazanç düzeyinden bağımsız olarak Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesindeki genel oran olan %25 üzerinden vergilendirilir. Bankalar, finans ve sigorta şirketleri gibi bazı kurumlar için oran %30’dur; ihracat kazançları ve sanayi sicil belgeli kurumların üretim kazançları gibi bazı kazançlar için ise kanunda indirimli oranlar öngörülmüştür.
Ayrıca yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi uyarınca hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamaz. İlk defa faaliyete başlayan kurumlarda bu hüküm, faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca uygulanmaz.
Düşük ve orta ölçekli kazançlarda şahıs işletmesinin ilk dilimlerdeki düşük oranı avantaj gibi görünebilir; ancak kazanç yükseldikçe artan oranlı tarife toplam vergi yükünü artırır. Limited şirkette oran daha öngörülebilirdir, ancak kâr dağıtımı aşamasında ayrıca stopaj hesaplanması gerekir. İşletmenize özgü vergi yükü projeksiyonu için vergi danışmanlığı hizmetimiz kapsamında güncel mevzuata göre değerlendirme yapılabilir. Güncel tutar ve oranlar için GİB duyurularının kontrol edilmesi önerilir.
Kâr Dağıtımında Stopaj Etkisi
Limited şirket kârının nihai vergi yükünü değerlendirirken tek bir oranla değil, iki kademeli bir mekanizmayla düşünmek gerekir. Şirket öncelikle elde ettiği kazanç üzerinden kurumlar vergisi öder. Bu vergi düşüldükten sonra kalan tutar, ortaklara dağıtılmadığı sürece şirket bünyesinde kalabilir.
Dağıtım Anındaki Stopaj
Tam mükellef gerçek kişi ortağa kâr payı dağıtıldığında, dağıtılan tutar üzerinden %15 oranında kâr payı stopajı kesilir. Oran, 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %10’dan %15’e yükseltilmiş olup 22.12.2024 tarihinden itibaren yapılan dağıtımlarda uygulanmaktadır. Yani limited şirkette kârın şirketten ortağın kişisel hesabına aktarılması ayrı bir vergi maliyeti doğurur.
- Kurumlar vergisi, kazancın elde edildiği hesap dönemi için hesaplanır.
- Stopaj ise yalnızca kâr dağıtılırsa devreye girer; kâr şirkette bırakılırsa bu kesinti doğmaz. Kârın sermayeye eklenmesi de kâr dağıtımı sayılmaz.
- Gerçek kişi ortağın aldığı kâr payının yarısı gelir vergisinden istisnadır; kâr payının yıllık beyannameyle beyan edilmesi gereken durumlarda kesilen stopajın tamamı beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.
- Şahıs işletmesinde ise ticari kazanç, işletmede bırakılıp bırakılmadığına bakılmaksızın ilgili yılın yıllık beyannamesiyle gelir vergisine tabi tutulur; ayrıca bir dağıtım stopajı bulunmaz.
Bornova ve çevresindeki bir işletmenin kârını her yıl ortaklara dağıtmayı planlaması ile kârı şirkette tutarak büyümeye yönlendirmesi, toplam vergi yükünü farklı şekillerde etkiler. Bu nedenle kâr dağıtım politikası, şirket türü seçiminden ayrı düşünülmemelidir. Ayrıntılı hesaplama için vergi danışmanlığı desteği alınması faydalı olabilir.
Sorumluluk Farkları: Sınırsız mı, Sınırlı mı
Şahıs şirketi mi limited şirket mi sorusunun cevabını yalnızca vergi üzerinden vermek yeterli değildir; sorumluluk boyutu da belirleyicidir. Şahıs işletmesinde işletme sahibi, ticari faaliyetten doğan borçlardan tüm kişisel mal varlığıyla sınırsız sorumludur.
Limited Şirkette Sınırlı Sorumluluk
Türk Ticaret Kanunu’na göre limited şirket ortakları şirket borçlarından sorumlu değildir; yalnızca taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülmüşse ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür. Ancak bu koruma kamu alacakları bakımından mutlak değildir.
- 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesine göre limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağından (örneğin vergi borçları) sermaye payları oranında doğrudan sorumludur. Pay devrinde, devreden ve devralan kişiler devir öncesine ait kamu alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulur.
- Şirket müdürleri, kanuni temsilci sıfatıyla Vergi Usul Kanunu’nun 10. maddesi ve 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35. maddesi kapsamında kamu borçlarından ayrıca sorumlu tutulabilir.
- SGK prim alacaklarının tahsilinde de 6183 sayılı Kanun uygulanır; 5510 sayılı Kanun, primlerin süresinde ödenmemesi hâlinde kanuni temsilcileri işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutar.
- Özel hukuk borçlarında ise sınırlı sorumluluk ilkesi genel olarak geçerliliğini korur.
| Yapı | Sorumluluk |
|---|---|
| Şahıs işletmesi | Sınırsız, tüm mal varlığı ile |
| Limited şirket | Kural olarak taahhüt edilen sermaye payı ile; kamu alacaklarında sermaye payı oranında ortak sorumluluğu ve kanuni temsilci (müdür) sorumluluğu |
İzmir'de faaliyet gösteren, riskli sözleşmeler veya yüksek tutarlı ticari ilişkiler içindeki bir işletme için sorumluluk sınırı önemli bir kriter olabilir; ancak nihai değerlendirme işletmenin somut durumuna göre yapılmalıdır.
Sermaye ve Defter Tutma Esasları
Şahıs şirketi mi limited şirket mi sorusunun cevabında sermaye ve defter tutma esasları da belirleyici bir rol oynar. İki yapı arasında bu konuda yasal olarak açık farklar bulunmaktadır.
Sermaye Gerekliliği
Limited şirketler için asgari esas sermaye, 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10.000 TL’den 50.000 TL’ye yükseltilmiştir ve 2026 yılında da 50.000 TL olarak uygulanmaktadır. Kurucular sermayenin tamamını ödemeyi taahhüt eder; nakden taahhüt edilen payların en az %25’inin tescilden önce ödenmesi şartı limited şirketlerde aranmaz. Şahıs işletmesinde ise yasal bir asgari sermaye şartı bulunmaz; işletme sahibi faaliyetine uygun gördüğü bir sermaye ile başlayabilir.
Defter Tutma Rejimi
Vergi Usul Kanunu’na göre her türlü ticaret şirketi birinci sınıf tüccar sayıldığından, limited şirket büyüklüğünden bağımsız olarak her zaman bilanço esasına göre defter tutar. Şahıs işletmesi ise VUK’un 177. maddesindeki hadleri aşmadığı sürece işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. 2026 yılı için bu hadler; alım-satım işlerinde yıllık alımlar 2.500.000 TL veya satışlar 3.500.000 TL, hizmet işlerinde yıllık gayrisafi iş hasılatı 1.200.000 TL olarak belirlenmiştir. Hadlerin kanunda öngörülen ölçülerde aşılması hâlinde, izleyen hesap döneminden itibaren bilanço esasına geçilir; işletme hesabındaki mükellefler isterlerse bilanço esasını ihtiyari olarak da seçebilir.
| Kriter | Şahıs İşletmesi | Limited Şirket |
|---|---|---|
| Asgari sermaye | Yasal zorunluluk yok | 50.000 TL |
| Defter esası | Hadlere göre işletme hesabı veya bilanço | Her zaman bilanço |
| Ortak sayısı | Tek kişi | En az 1, en fazla 50 |
Bilanço esasına göre defter tutma, işletme hesabına kıyasla daha kapsamlı bir muhasebe süreci gerektirir. Bornova ve çevresindeki işletmeler bu yükümlülükleri değerlendirirken genel muhasebe ve defter tutma hizmetimiz hakkında bilgi alabilir.
Sigortalılık Durumu ve Bağ-Kur
Şahıs şirketi mi limited şirket mi kararında sıklıkla göz ardı edilen bir başka konu, sosyal güvenlik yükümlülükleridir. Her iki yapıda da işletme sahibi veya ortaklar için Bağ-Kur primi doğmaktadır.
Şahıs İşletmesinde Sigortalılık
Ticari kazanç nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olan şahıs işletmesi sahibi, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında (Bağ-Kur) sigortalı sayılır. Sigortalılık, kural olarak vergi mükellefiyetinin başladığı tarihten itibaren başlar ve tek bir kişi üzerinden yürür.
Limited Şirkette Sigortalılık
Aynı madde uyarınca limited şirketlerin tüm ortakları da 4/1-b kapsamında sigortalı kabul edilir; limited şirket ortaklarının sigortalılığı şirketin ticaret siciline tescil edildiği tarihten itibaren başlar. Burada ortak sayısı önemli bir değişken hâline gelir:
- Her ortak ayrı ayrı 4/1-b sigortalısı olduğundan, prim yükümlülüğü her ortak için ayrıca doğar.
- Bu durum toplam sosyal güvenlik yükünü şahıs işletmesine kıyasla farklılaştırabilir.
- Başka bir işte hizmet akdiyle çalışan ortaklar gibi birden fazla statünün söz konusu olduğu durumlarda, 5510 sayılı Kanun’daki öncelik kuralları çerçevesinde ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.
Bu yükümlülüklerin doğru hesaplanması, işletmenin toplam maliyetinin sağlıklı planlanması açısından önemlidir. İzmir bölgesinde faaliyet gösteren şahıs işletmeleri ve limited şirketler, ortak sayısına ve çalışan yapısına göre değişen prim yükümlülükleri için bordrolama ve İK danışmanlığı hizmetimiz hakkında bilgi alabilir. Güncel prim tutarları için SGK duyuruları takip edilmelidir.
Kâr Seviyesine Göre Örnek Değerlendirme
Şahıs işletmesi ile limited şirket arasındaki tercih, işletmenin kâr seviyesine göre farklı vergisel sonuçlar doğurabilir. Aşağıdaki tablo, 2026 tarifesi ve oranlarıyla yapılmış basitleştirilmiş bir karşılaştırmadır. Bağ-Kur primleri, ortaklara ödenen ücretler, gider yapısı, indirim ve istisnalar ile kâr payının yıllık beyanı ve stopaj mahsubu gibi etkiler dikkate alınmamıştır.
| Vergi öncesi kâr (TL) | Şahıs işletmesi: gelir vergisi | Limited: kurumlar vergisi (%25) | Limited: kârın tamamı dağıtılırsa toplam (kurumlar vergisi + %15 stopaj) |
|---|---|---|---|
| 400.000 | 70.500 | 100.000 | 145.000 |
| 1.000.000 | 232.500 | 250.000 | 362.500 |
| 5.300.000 | 1.737.500 | 1.325.000 | 1.921.250 |
Genel Eğilim
- Düşük ve orta kâr seviyelerinde şahıs işletmesinin artan oranlı gelir vergisi dilimleri, bazı durumlarda kurumlar vergisi ve stopaj toplamına göre daha avantajlı olabilir.
- Kâr arttıkça şahıs işletmesinde %35 ve %40’lık üst dilimler devreye girer; bu noktada limited şirketteki %25’lik kurumlar vergisiyle karşılaştırma önem kazanır.
- Limited şirkette kâr dağıtılmayıp işletmede bırakıldığında stopaj doğmaz; bu da kârı büyümeye yönlendirmeyi planlayan işletmeler için uzun vadeli planlamada etkili olabilir.
Önemli Uyarı
Yukarıdaki tablo ve eğilimler genel bir çerçeve sunar; kesin bir sonuç ifade etmez. Her işletmenin gider yapısı, ortak sayısı, kâr dağıtım planı ve sektörel özellikleri farklıdır. Bu nedenle karar öncesinde finansal analiz ve raporlama desteğiyle kişiye özel bir değerlendirme yapılması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Şahıs şirketinden limited şirkete geçiş nasıl yapılır?
Uygulamada iki yol öne çıkar: yeni bir limited şirket kurularak şahıs işletmesinin kapatılması ya da şahıs işletmesinin aktif ve pasifiyle bütün hâlinde bir sermaye şirketine devredilmesi. Gelir Vergisi Kanunu’nun 81. maddesine göre, kazancı bilanço esasına göre tespit edilen şahıs işletmesinin bilançosunun aktif ve pasifiyle bütün hâlinde devredilmesi ve kanundaki diğer şartların sağlanması hâlinde devirden doğan değer artışı vergilendirilmez. “Nev’i değişikliği” ise kanunda kollektif ve adi komandit şirketlerin sermaye şirketine dönüşmesi için öngörülmüştür. Sürecin vergisel ve ticaret sicili boyutları bulunduğundan, geçiş öncesinde mevcut durumun bir mali müşavirle değerlendirilmesi önemlidir.
Limited şirket kurmak için asgari sermaye ne kadar olmalı?
Türk Ticaret Kanunu’nun 580. maddesi ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca limited şirketlerde asgari esas sermaye 50.000 TL’dir; bu tutar 2026 yılında da geçerlidir. Değişiklik olup olmadığı Ticaret Bakanlığı ve ticaret sicili müdürlüğü duyurularından takip edilmelidir.
Şahıs işletmesinde vergi dilimi nasıl hesaplanır?
Şahıs işletmesi kazançları artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilir; her gelir dilimi kendi oranıyla hesaplanır ve toplam vergi bu dilimlerin toplamından oluşur. Örneğin 2026’da 400.000 TL vergiye tabi gelir için hesaplanan vergi 70.500 TL’dir: ilk 190.000 TL için %15 (28.500 TL), kalan 210.000 TL için %20 (42.000 TL). Güncel tutar ve oranlar için GİB duyuruları kontrol edilmelidir.
Limited şirkette kâr dağıtımı vergilendirilir mi?
Evet. Limited şirket kazancı önce kurumlar vergisine tabi tutulur; tam mükellef gerçek kişi ortaklara yapılan kâr dağıtımında ayrıca %15 kâr payı stopajı kesilir. Kârın şirkette bırakılması veya sermayeye eklenmesi durumunda bu aşamada stopaj doğmaz. Ortağın beyan yükümlülüğü, elde ettiği kâr payının tutarına ve diğer gelirlerine göre ayrıca değerlendirilir.
Hangi yapı benim işletmem için daha uygun olur?
Bu sorunun tek bir doğru yanıtı yoktur; kâr seviyesi, sorumluluk tercihi, ortak sayısı, kâr dağıtım planı ve büyüme hedefleri gibi unsurlar birlikte değerlendirilmelidir. Uygun yapının belirlenmesi için işletmenize özel bir analiz yapılması gerekir.
Kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, kâr payı stopajı (Resmî Gazete)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenize özel durumlar için mali müşavire danışmanız önerilir.
Yazar: Halim Vardar
SMMMSerbest Muhasebeci Mali Müşavir, İzmir SMMM Odası (İZSMMMO) üyesi. Bornova Kazımdirik'teki bürosunda işletmelere muhasebe, vergi, bordro ve şirket kuruluşu konularında hizmet vermektedir.